Müstahsil Makbuzu Nasıl Düzenlenir? Stopaj Oranları ve Örnek Hesaplama

Vergiden muaf çiftçiden ürün alan her işletmenin düzenlemek zorunda olduğu belge müstahsil makbuzudur. Müstahsil Makbuzu Nedir? yazımızda belgenin tanımını ve kimlerin kullanması gerektiğini anlatmıştık. Bu yazıda ise işin uygulama tarafına geçiyoruz: makbuz adım adım nasıl düzenlenir, hangi stopaj oranları uygulanır ve örnek bir hesaplama nasıl yapılır?

Müstahsil Makbuzu Adım Adım Nasıl Düzenlenir?

1. Alıcı ve satıcı bilgilerini yazın. İşletmenizin unvanı, vergi dairesi ve vergi numarası ile çiftçinin adı, soyadı, T.C. kimlik numarası ve adresi makbuzda eksiksiz yer almalıdır.
2. Ürün bilgilerini girin. Alınan tarımsal ürünün cinsi, miktarı, birim fiyatı ve toplam tutarı yazılır.
3. Stopaj (gelir vergisi tevkifatı) hesaplayın. Brüt tutar üzerinden aşağıdaki oranlarla kesinti yapılır ve kalan net tutar çiftçiye ödenir.
4. İmzaları tamamlayın. Makbuz iki nüsha düzenlenir; biri çiftçiye verilir, biri işletmede saklanır. Belgenin saklama süresi Vergi Usul Kanunu'na göre 5 yıldır; kanun metnine mevzuat.gov.tr üzerinden ulaşabilirsiniz.

2026 Müstahsil Makbuzu Stopaj Oranları

Gelir Vergisi Kanunu'nun 94. maddesine göre stopaj oranları, ürünün ticaret borsasında tescilli olup olmamasına göre değişir:

• Hayvansal ürünler: Ticaret borsasında tescil ettirilerek alınırsa %1, borsa dışı alımlarda %2
• Zirai (bitkisel) ürünler: Borsada tescilli alımlarda %2, borsa dışı alımlarda %4

Güncel oranlar ve tebliğler için Gelir İdaresi Başkanlığı (gib.gov.tr) duyurularını takip etmenizi öneririz. Mesleki uygulama rehberleri için TÜRMOB yayınlarına da bakabilirsiniz.

Örnek Hesaplama

Bir manav, borsa dışından bir çiftçiden 20.000 TL'lik sebze aldığında:

• Brüt tutar: 20.000 TL
• Gelir vergisi stopajı (%4): 800 TL
• Çiftçiye ödenecek net tutar: 19.200 TL

Kesilen 800 TL, işletme tarafından muhtasar beyanname ile vergi dairesine beyan edilip ödenir. Muhtasar beyannameyi Muhtasar Beyanname Nedir? yazımızda ayrıntılı anlatmıştık.

e-Müstahsil Makbuzu Zorunluluğu

GİB düzenlemelerine göre e-Fatura uygulamasına geçmek zorunda olan ve tarımsal ürün alımı yapan işletmeler, müstahsil makbuzunu da elektronik ortamda (e-Müstahsil Makbuzu) düzenlemek zorundadır. e-Faturaya kimlerin geçmesi gerektiğini e-Faturaya Geçiş Zorunluluğu yazımızda bulabilirsiniz.

Müstahsil Makbuzlarınızı Hesaptut ile Düzenleyin

Hesaptut ön muhasebe programında müstahsil makbuzunuzu saniyeler içinde oluşturur, stopajı otomatik hesaplatır ve tüm alım kayıtlarınızı cari hesap ve stok takibinizle aynı ekranda yönetirsiniz. Ay sonunda kayıtlarınızı mali müşavirinize tek tıkla aktarırsınız.

Hemen Ücretsiz Dene →
14 gün ücretsiz, kredi kartı gerekmez.