12 Aylık Nakit Akış Projeksiyonu Nasıl Hazırlanır? Örnek Tablo

Bankanın kredi dosyanızda aradığı tek bir cevap vardır: Bu taksitleri hangi parayla ödeyeceksiniz? Bilanço geçmişi anlatır, gelir tablosu kârı gösterir; ama taksidin ödeneceği para nakit akışında görünür. Kârlı olduğu hâlde nakit sıkıntısı yaşayan şirket sayısı hiç de az değildir — çünkü kâr kâğıt üzerinde, tahsilat ise 90 gün sonradır. Aşağıda 12 aylık projeksiyonun nasıl kurulacağını satır satır anlatıyor, 3 hazır örnek tabloyu ücretsiz veriyoruz.

Projeksiyon Kurmanın 6 Adımı

1. Açılış nakdini yazın

Kasa + banka bakiyeleriniz. Kredi kartı limitleri ve kullanılmamış krediler nakit değildir; ayrı satırda gösterilir.

2. Tahsilatları gerçek vadeleriyle yerleştirin

Geçmiş verinize bakın: satışın kaç günde tahsile dönüştüğünü tahmin etmeyin, ölçün. Peşin, 30 gün, 60 gün, 90 gün ve çek tahsilatlarını ayrı satırlarda tutun. Vadesi geçmiş alacaklar için gerçekçi bir tahsil oranı kullanın; yüzde yüz varsayan projeksiyon inandırıcı olmaz.

3. Ödemeleri kalem kalem dağıtın

Tedarikçi ödemeleri, personel maaş ve SGK, kira, vergi, enerji, nakliye, kira ve sözleşmesel yükümlülükler. Vergi ve prim ödemelerini takvimine göre ilgili aylara yazın — bunlar tam da nakdin en sıkıştığı aylarda çıkar.

4. Kredi ödemelerini ayrı bölümde gösterin

Mevcut kredilerin taksitleri ve talep ettiğiniz yeni kredinin öngörülen taksitleri. Bankanın görmek istediği tam olarak burasıdır: yeni yük eklendiğinde tablo hâlâ ayakta mı?

5. Mevsimselliği yansıtın

Her ay aynı rakamı yazan bir projeksiyon, ciddiye alınmaz. İşinizin yoğun ve durgun aylarını geçmiş yılların verisiyle gösterin. Durgun ayda nakit açığı çıkması sorun değildir; açığı nasıl kapatacağınızı yazmamak sorundur.

6. Varsayımları yazıya dökün

Projeksiyonun en çok atlanan ama en değerli parçası budur. "Satışların yüzde kaç artacağını, tahsilat süresinin kaç gün olacağını, hangi sözleşmenin ne zaman başlayacağını" yazan bir varsayımlar sayfası, tablonuzu tahminden analize dönüştürür.

Bankanın Bakacağı Üç Şey

• Kapanış nakdi hiç eksiye düşüyor mu? Düşüyorsa hangi ay, ne kadar ve nasıl kapatılacak?
• Taksit karşılama gücü: Faaliyetten yaratılan nakit, anapara ve faiz toplamını karşılıyor mu? Bu oranın 1'in altında kalması, taksidin başka kaynaklardan ödeneceği anlamına gelir.
• Geçmişle tutarlılık: Geçen yıl ayda [X] TL tahsilat yapan şirketin, hiçbir gerekçe göstermeden iki katını öngörmesi tablonun tamamının güvenilirliğini düşürür.

Sık yapılan hatalar

• KDV'yi unutmak — tahsilat ve ödemeler KDV dahil nakit hareketleridir, vergi ödemesi ayrı satırdır
• Kredi anaparasını tabloya koymamak
• Vergi ve prim ödeme takvimini atlamak
• Tahsilat sürelerini iyimser almak
• Ortakların şirketten çektiği paraları göstermemek
• Yatırım harcamasını (makine, araç, tadilat) unutmak
• Tek senaryo sunmak — kötü senaryo eklemek dosyayı zayıflatmaz, güçlendirir

Örnek 1 — 12 Aylık Nakit Akış Projeksiyonu Tablosu

Örnek 2 — Varsayımlar Sayfası

Örnek 3 — Taksit Karşılama Kontrol Tablosu

Örnekleri Şirketinize Nasıl Uyarlarsınız?

• Geçmiş 12 ayı önce doldurun. Gerçekleşen verinizi aynı tabloya yazın; gelecek 12 ay bunun devamı gibi görünsün.
• Tahsilat süresini ölçün, tahmin etmeyin. Alacak yaşlandırma raporunuz bu bilgiyi zaten veriyor.
• Kredi anaparasını unutmayın. En sık yapılan ve en çabuk fark edilen hata budur.
• Kötümser senaryoyu ekleyin. Bankaya "bunu da düşündüm" demenin en somut yolu.
• Projeksiyonu canlı tutun. Her ay gerçekleşeni yanına yazın; sapmayı görmek hem sizin hem bankanın işine yarar.
• Mali müşavirinize onaylatın. Tablonun mali tablolarınızla tutarlı olması, güvenilirliğinin yarısıdır.

Sık Sorulan Sorular

Nakit akış projeksiyonu ile gelir tablosu farkı nedir? Gelir tablosu tahakkuk esaslıdır: faturayı kestiğinizde gelir yazılır. Nakit akışı ise tahsilat esaslıdır: parayı aldığınızda satır oluşur. Ayrıca amortisman gibi nakit çıkışı olmayan kalemler nakit akışında yer almaz, kredi anapara ödemesi ise gelir tablosunda gider olmadığı hâlde nakit akışında yer alır.

Kaç aylık projeksiyon hazırlanmalı? Ticari kredi başvurularında yaygın uygulama 12 aylıktır. Uzun vadeli yatırım kredilerinde bankalar kredi vadesini kapsayan daha uzun projeksiyon isteyebilir; talep edilen süreyi bankanıza sorun.

Projeksiyonda eksi ay çıkması kötü mü? Tek başına kötü değildir; mevsimsel işlerde beklenen bir durumdur. Kötü olan, eksi ayın nasıl kapatılacağının yazılmamasıdır. Kapatma planı yazılmış bir açık, planlama yeteneğinin göstergesidir.

Projeksiyonu kim hazırlamalı? Rakamları işi bilen kişi üretir, mali müşaviriniz mali tablolarla tutarlılığını kontrol eder. Dışarıdan hazırlanmış ve şirketin gerçeğini tanımayan bir tablo, ilk soruda dağılır.

Yasal uyarı: Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; mali, hukuki veya yatırım danışmanlığı değildir. Projeksiyon içeriği ve bankaların talep ettiği format kuruluşa ve kredi türüne göre değişir. Tabloyu mali müşavirinizle birlikte hazırlayın; kredi koşulları ve taksit hesaplaması için bankanızdan yazılı bilgi alın.