Şahıs Şirketinin Yıllık Giderleri: İki Anlamı Ayıran Rehber ve Ücretsiz 3 Örnek Tablo
"Şahıs şirketinin yıllık gideri ne kadar?" sorusu aslında iki ayrı sorudur ve karıştırıldığı için doğru cevap alınamaz:
- (a) Şirketi ayakta tutma maliyeti: Hiç satış yapmasanız bile ödeyeceğiniz kalemler — mali müşavir, Bağ-Kur, oda aidatı, e-imza yenileme, program aboneliği.
- (b) Vergi matrahından düşülebilen giderler: İşle ilgili ve belgeli harcamalarınız — kira, elektrik, akaryakıt, demirbaş amortismanı, kargo, reklam.
Birincisi cebinizden çıkan sabit yüktür; ikincisi ise doğru toplarsanız verginizi azaltan kalemdir. Aşağıda ikisini ayırıyor, 3 hazır tabloyu ücretsiz veriyoruz.
(a) Şirketi Ayakta Tutma Maliyeti
| Kalem | Sıklık | Satış olmasa da öder misiniz? | Güncel tutar |
| Mali müşavir ücreti | Aylık | Evet | SMMM asgari ücret tarifesi ve müşavirinizden |
| Bağ-Kur (4/b) primi | Aylık | Evet | SGK / e-Devlet tahakkuk ekranı |
| Oda aidatı | Yıllık | Kayıtlıysanız evet | Bağlı olduğunuz oda |
| e-İmza yenileme | Sertifika süresinde | Belge kesiyorsanız evet | Sertifika sağlayıcınız |
| e-Belge kontör / paket | Kullanıma göre | Belge kestiğiniz kadar | Sağlayıcının fiyat sayfası |
| Ön muhasebe programı | Aylık/yıllık | Aboneyseniz evet | Sağlayıcının fiyat sayfası |
| Banka hesap işletim / POS | Aylık | Çoğunlukla | Bankanızın ücret tarifesi |
| Alan adı, hosting, e-posta | Yıllık | Varsa evet | Sağlayıcınız |
Bu sayfada bilinçli olarak tutar verilmemiştir; kalemlerin çoğu her yıl güncellenir. Tutarları yukarıdaki kaynaklardan alıp aşağıdaki tabloya yazın.
(b) Vergi Matrahından Düşülebilen Giderler
Genel kural
Bir harcamanın gider yazılabilmesi için üç şart birlikte aranır: belge (fatura, fiş, makbuz, dekont), işle ilgi (kazancın elde edilmesi ve idamesi ile bağlantı) ve dönemsellik (ilgili döneme ait olması). Bu şartlardan biri eksikse, harcamayı yapmış olmanız yetmez.
Sık kullanılan gider kalemleri
- Kira. İşletme adına ve banka üzerinden ödenmelidir. Konutunuzu iş yeri olarak da kullanıyorsanız (home ofis) giderin işle ilgili kısmı dikkate alınır; oran ve yöntemi mali müşavirinizle belirleyin. Kira ödemesinde stopaj doğup doğmadığını mutlaka sorun.
- Elektrik, su, doğalgaz, internet, telefon. Abonelik işletme adına ise tamamı, karma kullanımda işle ilgili kısmı değerlendirilir.
- Araç giderleri. Akaryakıt, bakım, sigorta, otopark ve amortisman. Binek araçlarda gider ve amortisman kısıtları vardır; kapsam ve sınırlar için mali müşavirinize danışın.
- Yemek ve konaklama. İşle ilgisi kurulabildiği ve belgelendiği ölçüde.
- Demirbaş ve ekipman. Bilgisayar, yazıcı, mobilya gibi kalemler doğrudan gider yerine kural olarak amortisman yoluyla dikkate alınır; belirli tutarın altındaki kalemler için farklı uygulama olabilir.
- Yazılım, abonelik ve lisanslar. Ön muhasebe programı, tasarım araçları, bulut depolama.
- Reklam ve pazarlama. Dijital reklam, matbaa, tabela; yurt dışı platformlardan alınan hizmetlerde ek beyan yükümlülüğü doğabilir, sorun.
- Kargo, nakliye, ambalaj.
- Eğitim ve mesleki yayınlar. Faaliyetle doğrudan ilgili olmak kaydıyla.
- Mali müşavir ve danışmanlık ücretleri.
- Banka masrafları, POS komisyonu, kredi faizi. Kredinin işletmede kullanıldığının gösterilmesi şartıyla.
Gider yazılamayanlar (sık yapılan hatalar)
- Belgesiz her türlü harcama
- Tamamen kişisel harcamalar (aile market alışverişi, kişisel giyim, tatil)
- Başkası adına düzenlenmiş belgeler
- Bağ-Kur primi dışındaki kişisel ödemeler için varsayımlar — hangi primin nasıl dikkate alınacağını mali müşavirinize sorun
- Vergi cezaları ve gecikme zamları
- İşle ilgisi kurulamayan hediye ve ağırlama harcamaları
Örnek 1 — Yıllık Gider Bütçe Tablosu
[YIL] YILLIK GİDER BÜTÇESİ
Mükellef: [AD SOYAD] — Hazırlama tarihi: [GG.AA.YYYY]
BÖLÜM A — Ayakta tutma maliyeti (satış olmasa da ödenir)
| Kalem | Aylık | Yıllık | Gider yazılabilir mi? |
| Mali müşavir | [TUTAR] | [TUTAR] | Evet (belgeli) |
| Bağ-Kur primi | [TUTAR] | [TUTAR] | Mali müşavirinize sorun |
| Oda aidatı | — | [TUTAR] | Evet (belgeli) |
| e-İmza yenileme | — | [TUTAR] | Evet |
| e-Belge kontör/paket | [TUTAR] | [TUTAR] | Evet |
| Ön muhasebe programı | [TUTAR] | [TUTAR] | Evet |
| Banka / POS | [TUTAR] | [TUTAR] | Evet |
| A TOPLAM | [TUTAR] | [TUTAR] | — |
BÖLÜM B — Faaliyet giderleri (işe bağlı değişir)
| Kalem | Aylık | Yıllık | Belge türü |
| Kira | [TUTAR] | [TUTAR] | Sözleşme + banka dekontu |
| Elektrik, su, doğalgaz | [TUTAR] | [TUTAR] | Fatura |
| İnternet, telefon | [TUTAR] | [TUTAR] | Fatura |
| Araç ve akaryakıt | [TUTAR] | [TUTAR] | Fiş/fatura |
| Kargo ve ambalaj | [TUTAR] | [TUTAR] | Fatura |
| Reklam ve pazarlama | [TUTAR] | [TUTAR] | Fatura |
| Demirbaş (amortismana tabi) | — | [TUTAR] | Fatura |
| B TOPLAM | [TUTAR] | [TUTAR] | — |
Başabaş: A + B yıllık toplam = [TUTAR] TL. Ortalama kâr payım [ORAN] ise, giderleri karşılamak için yıllık en az [TUTAR] TL satış yapmalıyım. Vergi ve prim yükü bunun üzerine gelir.
Örnek 2 — Gider Belgesi Kabul Kriterleri (kendi kuralınız)
GİDER BELGESİ KABUL KRİTERLERİ
(Yazıcıdan çıkarıp masanızın önüne asın)
Bir belgeyi klasöre koymadan önce şu beş soruyu sorun:
1. Belge var mı? Fatura, e-arşiv çıktısı, perakende satış fişi, serbest meslek makbuzu veya banka dekontu. Ekran görüntüsü ve WhatsApp mesajı belge değildir.
2. Kime düzenlenmiş? İşletme adına (ad soyad + vergi no) olmalı. Eşiniz veya başkası adına düzenlenmiş belge gider yazılamaz.
3. İşle ilgisi kurulabiliyor mu? "Bu harcamayı yapmasaydım kazancım etkilenir miydi?" sorusuna evet diyebiliyorsanız devam edin.
4. Hangi döneme ait? Belgenin tarihi ilgili döneme ait olmalı. Geçmiş yıla ait belgeyi bu yıl gider yazmak sorun doğurur.
5. Nasıl ödendi? Belirli tutarın üzerindeki ödemelerde banka üzerinden ödeme zorunluluğu vardır; kira ödemeleri banka üzerinden yapılmalıdır. Güncel tutar sınırı için mali müşavirinize sorun.
Şüpheli kalemler için "SOR" kutusu: Karar veremediğiniz belgeleri atmayın, ayrı bir zarfa koyun ve ay sonunda mali müşavirinize sorun. Kararsız kaldığınız belgeyi çöpe atmak, en pahalı seçenektir.
| Harcama | Genelde kabul | Genelde ret |
| Yakıt | İşletmeye kayıtlı/işte kullanılan araç | Tamamen özel kullanım |
| Telefon | İşletme adına hat | Aile bireylerinin hatları |
| Bilgisayar | İşte kullanılan, faturalı (amortisman) | Çocuğun oyun bilgisayarı |
| Yemek | Müşteri görüşmesi, belgeli ve açıklamalı | Aile market alışverişi |
| Giyim | İş kıyafeti/koruyucu ekipman | Günlük kişisel giyim |
Bu tablo yol göstericidir; nihai değerlendirme mali müşavirinize aittir.
Örnek 3 — Aylık Gider Kayıt Listesi
AYLIK GİDER KAYIT LİSTESİ
Dönem: [AY/YIL] — Mükellef: [AD SOYAD]
| Tarih | Satıcı | Açıklama | Tutar | KDV | Belge | Ödeme |
| [GG.AA] | [SATICI] | [NE ALINDI, NEDEN] | [TUTAR] | [TUTAR] | [Fatura/Fiş] | [Banka/Nakit/Kart] |
| [GG.AA] | [SATICI] | [NE ALINDI, NEDEN] | [TUTAR] | [TUTAR] | [ ] | [ ] |
| [GG.AA] | [SATICI] | [NE ALINDI, NEDEN] | [TUTAR] | [TUTAR] | [ ] | [ ] |
| AY TOPLAMI | [TUTAR] | [TUTAR] | — | — | ||
Ay sonu kontrolü
( ) Banka ekstresindeki her çıkış için belge var mı?
( ) Kredi kartı ekstresindeki işletme harcamaları işaretlendi mi?
( ) Nakit ödemelerin belgesi klasöre kondu mu?
( ) "SOR" zarfındaki belgeler mali müşavire iletildi mi?
( ) Kayıp belge var mı? Satıcıdan kopya istendi mi?
( ) Aylık toplam, geçen ayla karşılaştırıldı mı? Beklenmedik artış var mı?
Açıklama sütununu boş bırakmayın. Altı ay sonra "market — 380 TL" satırının ne olduğunu hatırlamazsınız; "müşteri toplantısı ikramı" yazarsanız hatırlarsınız ve mali müşaviriniz de değerlendirebilir.
Örnekleri Kendinize Nasıl Uyarlarsınız?
- İki bölümü ayrı tutun. Ayakta tutma maliyeti sizin sabit yükünüz, faaliyet gideri ise işinizle büyüyen kalemdir; birlikte yazılınca karar veremezsiniz.
- Belgeyi harcama anında kaydedin. Ay sonuna bırakılan gider takibi her zaman eksik kalır.
- İşletme kartı kullanın. Şahsi ve işletme harcamalarını farklı karttan yapmak, ay sonu ayıklama işini bitirir.
- Kararsız kaldığınız belgeyi saklayın. Atılan belge geri gelmez; sorulan belge çoğu zaman kabul edilir.
- Yıl ortasında bir kez bütçenizi güncelleyin. Prim ve ücret kalemleri yıl içinde değişebilir.
Sık Sorulan Sorular
Evimden çalışıyorum, kira ve faturaları gider yazabilir miyim? İşle ilgili kısmı için değerlendirilir. Oran ve yöntem konusunda net bir formül yerine somut duruma göre değerlendirme yapılır; mali müşavirinizle belirleyin ve tutarlı uygulayın.
Fiş de fatura gibi gider yazılır mı? Perakende satış fişleri belirli şartlarla dikkate alınabilir; tutar ve kalem türüne göre fatura istenmesi gerekebilir. Düzenli ve yüksek tutarlı alımlarda fatura isteyin.
Bağ-Kur primimi gider yazabilir miyim? Primlerin beyan üzerinde nasıl dikkate alınacağı özel kurallara tabidir. Kendi durumunuz için mali müşavirinize sorun; varsayımla hareket etmeyin.
Yasal uyarı: Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; mali danışmanlık değildir. Bir harcamanın gider olarak kabul edilip edilmeyeceği somut duruma, belgeye ve mevzuata göre değişir; binek araç, amortisman ve prim kalemlerinde özel kurallar ve sınırlar bulunur. Bu sayfada bilinçli olarak tutar ve oran verilmemiştir. Kendi durumunuz için mali müşavirinize danışın.
Fişini attığınız gider, ödediğiniz fazla vergidir. HesapTUT ile giderlerinizi harcama anında kaydedin, aylık gider raporunuzu tek tıkla alın, ay sonunda mali müşavirinize eksiksiz gönderin.
14 Gün Ücretsiz Deneyin
Kredi kartı gerekmez.