NACE Kodu Nedir?
NACE kodu, işletmenizin ne iş yaptığını gösteren standart faaliyet sınıflandırma kodudur. Şirket kuruluşunda MERSİS üzerinden seçilir, vergi dairesi ve SGK kayıtlarınıza işlenir. Küçük bir alan gibi görünür ama teşvik başvurusundan sektörel zorunluluklara kadar birçok yerde bu koda bakılır.
NACE Kodu Ne İşe Yarar?
- İstatistik ve kayıt. Kurumlar işletmeleri sektörlere göre bu kodla gruplar.
- Teşvik ve destekler. Birçok destek programı belirli NACE kodlarına açıktır; kodunuz kapsam dışıysa başvurunuz değerlendirilmeye bile alınmayabilir.
- Sektörel yükümlülükler. Bazı e-belge ve mevzuat zorunlulukları sektör bazlıdır; kapsamda olup olmadığınız faaliyetinize göre belirlenir.
- SGK tehlike sınıfı ve iş sağlığı-güvenliği. İşyerinizin tehlike sınıfı ve buna bağlı yükümlülükler faaliyet kodunuzla ilişkilidir.
- Oda kaydı ve meslek grubu. Ticaret/sanayi odasındaki meslek grubunuz faaliyetinize göre belirlenir.
NACE Kodu ile Ana Sözleşmedeki Amaç Maddesi Nasıl İlişkilidir?
İkisi aynı şey değildir ama birbiriyle uyumlu olmalıdır:
| Amaç ve konu maddesi | NACE kodu | |
|---|---|---|
| Nerede yer alır | Ana sözleşmede | MERSİS kaydında / vergi ve SGK kayıtlarında |
| Biçimi | Serbest metin, cümlelerle yazılır | Standart listeden seçilen numaralı kod |
| Kapsamı | Geniş; yapabileceğiniz tüm işleri sayar | Dar; ana faaliyeti tek kodla tanımlar |
| Değiştirme | Genel kurul kararı + tescil (tadil) | Kayıt güncellemesi ile |
Pratik kural: ana faaliyetinizi en iyi tanımlayan kodu seçin, ana sözleşmedeki amaç maddesini ise yakın faaliyetleri de kapsayacak genişlikte yazın. Amaç maddesinde hiç yer almayan bir işi ana faaliyet kodu olarak seçmek çelişki yaratır.
16 sektör için hazır amaç ve konu maddesi metinlerini belge kütüphanemizden ücretsiz indirebilirsiniz.
Kod Nasıl Seçilir?
- Ana faaliyetinizi bir cümleyle yazın. "Ne satıyorum / hangi hizmeti veriyorum?" sorusunun net cevabı.
- Gelirin çoğunluğu hangi işten geliyor? Ana faaliyet kodu, cironuzun ağırlığını oluşturan iştir; yan işleriniz için ek kodlar tanımlanabilir.
- Üretim mi, ticaret mi, hizmet mi? Aynı ürünü üretmek, toptan satmak ve perakende satmak farklı kodlardır. En sık yapılan hata budur.
- Listeden en dar eşleşmeyi seçin. "Başka yerde sınıflandırılmamış" gruplar, gerçekten uygun bir kod bulunamadığında kullanılır.
- Mali müşavirinize onaylatın. Seçim, vergi ve SGK sonuçları doğurduğu için tek başınıza karar vermeyin.
Kod numaralarını buradan yazmıyoruz — bilinçli bir tercih. NACE listesi dönem dönem güncellenir ve yanlış bir kod numarası vermek, sizi düzeltmesi zahmetli bir kayda sokabilir. Doğru kodu, kuruluş sırasında MERSİS'in kendi faaliyet listesinden arayarak ve mali müşavirinizle teyit ederek seçin.
Yanlış Kod Seçilirse Ne Olur?
- Teşvik ve hibe başvurunuz reddedilebilir — programın kapsam listesinde görünmezsiniz.
- SGK tehlike sınıfınız hatalı belirlenebilir; bu, prim ve iş güvenliği yükümlülüklerini etkiler.
- Sektörel zorunluluklarda kapsam dışı veya gereksiz kapsam içi kalabilirsiniz.
- Oda meslek grubunuz yanlış olur; ihale ve sektörel duyurularda gözden kaçarsınız.
İyi haber: NACE kodu değiştirilebilir. Kayıt güncellemesiyle düzeltilir ve çoğu durumda ana sözleşme tadili gerekmez — ancak yeni faaliyetiniz amaç maddesinde hiç yer almıyorsa, önce ana sözleşmeyi tadil etmeniz gerekir. Tadil metni şablonunu buradan indirebilirsiniz.
Sık Sorulan Sorular
Birden fazla NACE kodum olabilir mi?
Bir ana faaliyet kodunuz olur; yan faaliyetleriniz için ek kodlar tanımlanabilir. Ana kod, cironuzun ağırlığını oluşturan faaliyeti göstermelidir.
Şahıs şirketinde de NACE kodu var mı?
Evet. Şahıs şirketi kuruluşunda da işe başlama bildiriminde faaliyet kodu belirtilir.
Ana sözleşmemde 10 madde faaliyet yazıyor, hepsi için kod almam gerekir mi?
Hayır. Amaç maddesi "yapabileceğiniz işleri" sayar; NACE kodu ise "fiilen yaptığınız ana işi" gösterir. İkisinin birebir örtüşmesi beklenmez, çelişmemesi beklenir.
Yasal uyarı. Bu içerik bilgilendirme amaçlıdır; mali müşavirlik veya hukuki danışmanlık yerine geçmez. Faaliyet kodu seçimi vergisel ve idari sonuçlar doğurur; seçimi mali müşavirinizle birlikte yapınız.
İlgili Rehberler
- Örnek şirket ana sözleşmeleri ve sektörel amaç maddeleri
- Şirket ana sözleşmesi nedir
- Şirket nasıl kurulur
- Ticaret unvanı nedir
Kuruluştan İtibaren Düzenli Muhasebe
Faaliyetiniz ne olursa olsun, fatura ve gider takibiniz tek panelde toplansın.
14 Gün Ücretsiz Deneyin Kredi kartı gerekmez.